Wijze les door claim op auteursrecht

[Gert Otter]

In 1999 is het stress- en burnout platform Van Burnout naar Burnin gestart. Een website voor en van mensen met stressklachten en burnout. Ook veel professionals en ja… ook journalisten bezoeken en gebruiken de informatie op de website of laten oproepen plaatsen voor medewerking aan onderzoeken of interviews. Het is geen commerciële website, wel staan er een aantal betaalde banners op om de onkosten voor het instant houden van het platform te dekken.

Eén van de rubrieken op deze website was Binnenlands Nieuws. Een populair archief voor mensen met stressklachten en burnout die niet zelf op internet hoefden te zoeken naar actuele informatie over het onderwerp. Tevens een zinvol archief voor studenten en professionals.

Een nieuwsbericht op Planet heb ik grotendeels op mijn website geplaatst met onder de titel de bronvermelding inclusief url, een deel van het bericht en onderaan de link naar het gehele artikel. Geheel te goeder trouw werkte ik op deze wijze en dacht dat het plaatsen van nieuwsberichten op deze manier was toegestaan. Dom dus!

Vorige maand kreeg ik een claim van een freelance journalist omtrent een geplaatst artikel in 2006. Direct na ontvangst van de claim heb ik de gehele nieuwsrubriek van de website verwijderd. Het vreemde is dat ik het nieuwsbericht van een website heb gebruikt waar de naam van de journalist niet bij staat vermeldt. In eerste instantie heb ik mede daarom de claim afgewezen omdat er ook geen bewijs werd geleverd.
Een paar dagen geleden ontving ik van de NVJ(Nederlandse Vereniging van Journalisten) een schriftelijke claim met opnieuw een schikkingsvoorstel. Zodra de journalist het bewijs overlegt dat deze het artikel geschreven heeft, zal ik de zaak schikken. Uiteraard baal ik hier grondig van omdat je als eenling bijna gedwongen wordt om te schikken omdat ik de financiële gevolgen niet kan dragen en ook niet kan overzien bij afwijzing van de claim.

Voor de toekomst is het belangrijk om te weten wat wel en wat niet mag. Ik heb daarom onlangs een paar partijen die nieuws leveren benaderd om nieuws van hen te mogen plaatsen op basis van onderstaande template. Inmiddels zijn diverse positieve reacties terug ontvangen.


Template:

Titel van het artikel
Bron: naam medium met onderliggende url

Citaat van het artikel (maximaal 1/4 deel afhankelijk van de gehele lengte van het bericht).

Verwijzing (url) naar het hele artikel op betreffende website.


Of de rubriek Binnenlands Nieuws in een nieuwe vorm weer wordt teruggeplaatst hangt mede af van het aantal partijen dat toestemming geeft voor plaatsing van berichten.
Kanttekening is dat ik het verstandig vind om toch vooraf schriftelijk toestemming te vragen van betrokken partijen of er moet duidelijke juridische regelgeving komen wat een blogger of webmaster wel en/of niet mag doen.

[Jolie]

"Zij geven omtrent plaatsing van dit artikel aan geen werk te maken van deze situatie."
Cryptisch hoor Gert ;-))

Het gaat dus om een déél van een artikel?
In de rechtshulp-faq van de NVJ gaat het ook over volledige artikelen.

Zoals ChristinA ook stelt: korte citaten mogen.

[Gert Otter]

Het ging in dit geval om een groot deel van het artikel, dus beslist niet om een citaat. Ik wil het daarom ook zeker niet goed praten en wellicht is de claim daarom ook wel terecht. Maar duidelijke richtlijnen zijn noodzakelijk om dit soort situaties in het vervolg te voorkomen.

Planet heeft geen stappen ondernomen tegen het gedeeltelijk overnemen van dit artikel met vermelding naar de bron en het specifieke artikel. Planet is dat in dit geval ook niet van plan.

[Gert Otter]

Belangrijk is dat er duidelijk (wettelijke)richtlijnen moeten komen en niet alleen een verwijzing naar een oude wet uit 1912, de tijden zijn veranderd.

[Arnoud Engelfriet]

Ik zou eerlijk gezegd niet weten hoe je duidelijkere richtlijnen kunt maken over citeren zonder jezelf nodeloos vast te pinnen op arbitraire getallen.

De regels zijn:
- je mag citeren binnen de context van een eigen werk
- je mag citeren wat nodig is om je punt te maken
- je moet bronvermelding doen

De vraag wat 'nodig' is, zal toch altijd afhangen van wat je aan het doen bent. Bij een aankondiging van een bericht heb ik aan de eerste of eerste twee alinea's vast wel genoeg. Bij een kritiek zal ik meer citeren, misschien zelfs het hele bericht, omdat ik dan bij elke alinea mijn eigen weerwoord ga plaatsen. Bij een filmbespreking laat ik een paar cruciale scenes zien om aan te geven hoe spannend of mooi de film is.

[Jolie]

Nou, misschien is het citaatrecht tòch wel wat verouderd, m.i. hebben dagbladen / media meer rechten om nieuwsberichten over te nemen in het kader van de vrije nieuwsgaring. Bij weblogs ligt dat anders. Ze zijn geen nieuwsmedia.

(maar... ik heb op iusmentis en via Google gezocht, en kon de exacte tekst niet vinden...)
En fair-use policy opnemen, ja, daar ben ik ook voorstander van..

[Arnoud Engelfriet]

Ik weet niet hoe leesbaar het is, maar dit staat in de wet over nieuws overnemen:

Artikel 15

1. Als inbreuk op het auteursrecht op een werk van letterkunde, wetenschap of kunst wordt niet beschouwd het overnemen van nieuwsberichten, gemengde berichten, of artikelen over actuele economische, politieke, godsdienstige of levensbeschouwelijke onderwerpen alsmede van werken van dezelfde aard die in een dag-, nieuws- of weekblad, tijdschrift, radio- of televisieprogramma of ander medium dat eenzelfde functie vervult, zijn openbaar gemaakt, indien:

1°. het overnemen geschiedt door een dag-, nieuws- of weekblad of tijdschrift, in een radio- of televisieprogramma of ander medium dat een zelfde functie vervult;
2°. artikel 25 in acht wordt genomen;
3°. de bron, waaronder de naam van de maker, op duidelijke wijze wordt vermeld; en
4°. het auteursrecht niet uitdrukkelijk is voorbehouden.

2. Ten aanzien van nieuwsberichten en gemengde berichten kan een voorbehoud als bedoeld in het eerste lid, onder 4° niet worden gemaakt.

3. Dit artikel is mede van toepassing op het overnemen in een andere taal dan de oorspronkelijke.

Er zou dus jurisprudentie moeten komen die een blog aanmerkt als een "medium dat eenzelfde functie vervult" als een krant of tijdschrift. Het zal van de blog afhangen, maar een blog dat zich richt op actualiteiten zou daar best aanspraak op kunnen maken.

PS: Jolie, lees je mail eens ;)

[Jolie]

Dankje Arnoud, dat is precies het stukje dat ik bedoel: "1°. het overnemen geschiedt door een dag-, nieuws- of weekblad of tijdschrift, in een radio- of televisieprogramma of ander medium dat een zelfde functie vervult;"

(ik had bij citaatrecht gezcht en kon het daardoor niet terug vinden ;-))

Ga ik meteen mijn mail lezen ;)

[christinA eijkhout]

=ander medium dat een zelfde functie vervult=

Daar zit dus dat wat (gerechtelijk) uitgemaakt zal moeten worden.
Valt een blog onder dit "andere medium"?

[Jolie]

Ja, dat ("is weblog ander nieuwsmedium") is precies waarop ik doelde: daar is geen jurisprudentie over voor zover ik weet / kon vinden.

Wat was ook weer die heibel om kranten.com? Dat waren geloof ik alleen koppen, geen content. Daar is wel een uitspraak in geweest geloof ik. Maar een weblog is een totaal ander iets dan een advertentie-vehikel als dat kranten.com was (ALS ik het me goed herinner......)

Maar dat zal dus ooit duidelijk moeten worden: of een weblog officieel nieuwsmedium kan zijn.

[Arnoud Engelfriet]

De kranten.com site was een "ander medium": "De website kranten.com is als een persorgaan in de zin van artikel 15 Aw aan te merken. Kranten.com geeft immers uitsluitend een actueel overzicht van de titels op de websites van diverse media. Daarmee is zij niets anders dan een nieuwsmedium dat periodiek (te weten dagelijks) een overzicht geeft van hetgeen die media actueel melden, waarbij de namen van die media uitdrukkelijk worden genoemd."

Ik denk niet dat je ooit zo algemeen kunt zeggen "blogs zijn persmedia", want het zal afhangen van het doel en de inhoud van de blog.

[Gert Otter]

Update status claim.

Inmiddels heb ik het 'bewijs' van de freelance journalist in de vorm van een uitdraai van de factuur omtrent het bewuste artikel gericht aan Planet ontvangen.

Het hele verhaal is inmiddels voorgelegd aan een gespecialiseerd advocaat. Uiterlijk 2 mei 2008 ontvang ik zijn advies. Afhankelijk daarvan zal ik de volgende stap ondernemen.

[Jolie]

2 mei.... ik ben heel benieuwd... Fijn dat je een gespecialiseerd advocaat hebt kunnen vinden.

Ik hoop dat dit soort zaken snel binnen proporties opgelost worden.